2

รัชกาลที่ 5 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว               เนื่องจากพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าฯ  ได้ทรงศึกษาศิลปวิทยาเป็นอันมาก  ทั้งในวิชาอักษรศาสตร์  รัฐศาสตร์  โบราณคดี  ภาษาอังกฤษ  ภาษาบาลี  มวยปล้ำ  วิชากระบี่กระบอง  ตลอดจนวิชาวิศวกรรม  อีกทั้งยังได้เสด็จประพาสต่างประเทศ  ก่อนขึ้นครองราชย์สมบัติ เเละขณะขึ้นครองราชย์สมบัติอีกหลายครั้ง  ดังนั้นในการปกครองประเทศพระองค์จึงนำเอาการบริหารต่างประเทศมาดัดแปลงให้เข้ากับประเทศไทย  เช่น การจัดทหาร  ก็ให้ฝึกตามแบบอย่างของฝรั่ง  การศาลก็มีการแก้ไขกฎหมายและกระบวนการพิจารณาความต่างๆ  ให้รัดกุมและเหมาะสมยิ่งขึ้น  ยกเลิกวิธีพิจารณาความด้วยการทรมานต่างๆที่ผิดมนุษยธรรม  ทรงจัดตั้งกระทรวงขึ้นบริหารราชการ   ยิ่งกว่านั้นยังทรงโปรดการประพาสตามหัวเมืองต่างๆ  เพื่อทรงทราบความทุกข์สุขของประชาชนของพระองค์อยู่เสมอ

 การปฏิรูปการปกครองในรัชกาลที่ 5

  มีการปรับปรุงระเบียบบริหารราชการแผ่นดินดังนี้ ตั้งสภาแผ่นดิน 2 สภาได้แก่
1. รัฐมนตรีสภา ประกอบด้วยขุนนางที่มีบรรดาศักดิ์ มีพระองค์ท่านเป็นประธาน รัฐมนตรีสภามีหน้าที่ถวายคำปรึกษาราชการแผ่นดิน รวมทั้งพิจารณาพระราชบัญญัติ พระราชกำหนดกฎหมายต่าง ๆ 2. องคมนตรีสภา ประกอบด้วยสมาชิก 49 คน ทำหน้าที่เป็นสภา ที่ปรึกษา ราชการในพระองค์และมีหน้าที่ปฏิบัติราชการแผ่นดินตามแต่จะมีพระราชดำรัส  ปฏิรูปองค์การบริหารในส่วนกลางใหม่ดังนี้

กรมมหาดไทย กรมกลาโหม กรมเมือง กรมวัง กรมท่า และกรมนา คือ 6 กรมเดิมที่มีมาและต่อมาได้ตั้งขึ้นใหม่อีก 6 กรม ได้แก่ กรมพระคลัง กรมยุติธรรม กรมธรรมการ กรมโยธาธิการ กรมยุทธนาธิการ และ กรมมุรธาธร รวมเป็น 12 กรม ต่อมายกฐานะขึ้นเป็นกระทรวง ภายหลังได้ยุบกระทรวงยุทธนาธิการเข้ากับ กระทรวงกลาโหม และ กระทรวงมุรธาธรรวมเข้ากับกระทรวงวัง คงเหลือ 10 กระทรวงดังนี้

1. กระทรวงมหาดไทย
2. กระทรวงกลาโหม
3. กระทรวงนครบาล
4. กระทรวงการต่างประเทศ
5. กระทรวงพระคลังมหาสมบัติ
6. กระทรวงวัง
7. กระทรวงเกษตราธิการ
8. กระทรวงยุติธรรม
9. กระทรวงโยธาธิการ
10. กระทรวงธรรมการ